* ( 1365 - تولد حاجى شيخ محمد باقر بهارى همدانى ) * بهار - بفتح باء موحده و هاء و الف و راء - قريه‌اى است از همدان . و حاجى شيخ محمد باقر ( كه او را حاجى شيخ باقر هم مىگويند ) فرزند محمد جعفر بن محمد كافى بن محمد يوسف ، و خود از علما و فقهاء عصر و در رجال و حديث تبحرى تمام داشته و با اخلاقى فاضله امر بمعروف و نهى از منكر مىنموده . شرح احوال وى در جزء 13 جلد 14 « اعيان الشيعة » نوشته و از آن و برخى از جاهاى ديگر چنين برآيد كه وى در اين سال در قريهء بهار متولد شده و هم آنجا در مكتب رفته چندى درس خوانده تا صاحب مكتب او را از آنجا بيرون نموده كه وى قابل تحصيل نمىباشد ، و او از جدوجهد بسيار از اجله و فحول علما گرديد ، بلكه گويند حضرت سيد الشهداء ( ع ) در عالم خواب وى را بشارت بمقامات عاليه داده و فهم و حفظى قوى بهم رسانيد ، و از اينجا چنين برآيد كه جدوجهد مدخليتى عظيم در ارتقاء بدرجات بلند دارد ، چنان‌كه از قفال مروزى و ملا محمد صالح مازندرانى حكاياتى در اين باب نقل مىكنند . و به‌هرحال ، او پس از آن در نزد پدر خود به تحصيل پرداخت و بعد از آن بهمدان رفت و علوم مقدماتى را در مدرسهء ملا حسين همدانى در نزد ملا محمد اسماعيل همدانى خواند ، و پس از آن ببروجرد رفت و چندى نزد حاجى ميرزا محمود بروجردى درس خواند تا از خواندن

--> - ص 2069 ) در قطيف و نجف بوده چنان كه استاد مذكور خود در كتابش « انوار البدرين : 378 » در شرح حالى كه براى او منعقد نموده فرموده ، و نيز گويد وى از نجف بقطيف باز - گشت و در آنجا نيز بتحصيلات خود ادامه داد و برادر صالح او شيخ حسن نيز مدتى در نجف اشرف درس خواند و به وطن بازگشت ، انتهى . و در حاشيه كتاب مذكور آمده است كه صاحب عنوان مجتهدى متصرف و پرهيزكار و نيز حكيمى ماهر و طبيبى حاذق بود و حكمت را نزد خليل بن ميرزا صادق فرا گرفت و در روز دوشنبه نهم شوال 1348 وفات يافت ، انتهى . م .